IJKL

Dong mắt qua giò hoa tử đinh hương tím ngắt, phía bên kia lớp cửa kính là cả thành phố yên bình và có nắng nhẹ. 9h sáng, nhìn xuống dưới, gió không ngừng thổi, xao xác từng cành cây cụm lá, chỗ thì xanh thăm thẳm, chỗ lại mơn mởn những khóm chồi xanh non ngơ ngác. Trời ơi, chẳng phải con người ta cảm thấy đau khổ nhất chính là khi bị người khác đấm cho gãy mũi hay sao. Tuy thực sự nó không hẳn là gãy (nếu ám chỉ về khía cạnh xương xẩu), mà chỉ là một chút sự sai lệch của các mô sụn khiến cho hình dạng sống mũi nghuệch ngoạc, bớt thẳng thớm hơn nhiều so với lúc bình thường thôi. Nhưng mà cái dị tật ấy sẽ đeo đuổi số phận ta đến hết cái cuộc đời này. Hết cái cuộc đời này cơ đấy. Nhìn vào khuôn mặt phản chiếu phần nào qua tấm kính trong, vết gãy hằn lên nỗi sợ hãi, dù nhỏ nhoi – có lẽ khoảng một phần nghìn giây – thoáng hiền hiện lên tấm màn vô thanh của ký ức. Hơi thở tù túng phả đọng trên bề mặt kính, khiến cảnh vật trở nên trắng xóa, khô tanh, mờ ảo. Đẩy chiếc cửa sổ trượt sang bên; một cơn gió mạnh và buốt giá thốc thẳng vào phòng, làm tung bay rèm treo. Tôi lò dò thòng hai chân qua thành cửa, rồi cứ thế bám mình ngồi đó vắt vẻo trông chờ điều kỳ diệu của mùa xuân.

 

Đám người đứng dàn ngang đằng sau dãy lưới sắt đan mắt cáo là một đám chết rồi. Họ lặng im và dường như không còn hồn phách; như thể họ đang đứng lơ lửng ở giữa thinh không, giữa trời và đất, rồi bỗng chốc tâm trí ngắt phụt, để mặc thân xác cứ thế bị mặt đất hút xuống dưới một cách bạo liệt. Họ chờ một tiếng “Bịch!” gọn ghẽ vang lên. Cú húc tàn khốc vào lớp sỏi đá cứng ngắc sẽ khiến họ lìa đời ngay trong khoảnh khắc. Không có lấy một ai cảm thương cho họ cả. Ở bất cứ nơi nào chiến trận diễn ra. Vận mệnh con người rồi lại thành muối bỏ bể.

 

Tết và sau đó là chuỗi ngày tháng thường nhật chòng chành sóng sánh. Mọi thứ đến quá nhanh và đi cũng thật quá nhanh. Những bộ phim không dàn dựng. Không chịu chi phối bởi bất cứ tay đạo diễn nào. Cứ thế chiếu. Mọi người hòa trong cái nhịp diễn vô thường đó nhưng đều không biết là mình đang diễn. Họ diễn không có sự chỉ dẫn, không phân cảnh, không nhận biết được đâu là góc máy đẹp, rất nhiều cung bậc cảm xúc, vô cùng tự nhiên, mà phần nhiều thô tục. Nhưng trên hết, bất ngờ là họ lại đang diễn theo những kịch bản đã có sẵn. Cứ như là họ biết nó, sâu trong tiềm thức. Những mô-típ xã hội kinh điển mang đặc điểm giống nòi – ý ở đây hẳn là ám chỉ về cuộc sống bầy đàn của lũ khỉ rừng, lũ tinh tinh, lũ vượn; xa xôi hơn là lũ ngựa vằn, lũ cầy hương và lũ hổ đói – được họ kế thừa từ trong trứng nước, đẩy họ vào chuyến du hành xuyên thời gian từ lúc còn là đứa trẻ sơ sinh được bồng bế, được âu yếm rất mực; cho đến khi lẻ loi đơn độc tuổi già. Tôi cũng đã diễn. Được chừng ấy cuộc đời, cho đến lúc tôi 22 tuổi thì tôi biết là mình đã diễn. Lang thang phố khuya, những góc xó xỉnh, lúc 22 tuổi, chỉ có tiếng chân bước nối tiếp tiếng chân bước, cuộc đời chưa định hình, tâm trí mới chỉ dấy lên mơ hồ một nỗi ám ảnh mang tên Kafka và con Quạ, những cơn mưa cá và đỉa, một ông lão mèo (mà sau này tôi liên tục quên và nhớ nhầm tên thành Ushikawa – một kẻ chết trôi dị hợm ở “1Q84”), và gã đại tá Sanders dẩm dít gà quay hay mì xào bò gì đấy. Lúc tôi 22 tuổi, chỉ còn vỏn vẹn hai ngày nữa là hết năm, khi mọi người đã chuẩn bị được khá nhiều thứ cho năm mới sắp sang, cho đêm giao thừa, huyên thuyên hết trong nhà ra đầu xóm, thì tôi quyết định đánh liều đi bộ một vòng.

 

Tôi đi bộ đến lúc 24 tuổi thì trở về với thực tại. Hà Nội chưa bao giờ và cũng sẽ không bao giờ đẹp nhất về đêm. Hà Nội chỉ đẹp nhất khi con người ta cảm thấy trống vắng trong lòng. Khi con người ta không còn ai để nghĩ về nữa; khi tôi bỗng dưng tìm ra được chân lý là bản thân mình hoàn toàn có thể điều khiển được đôi chân của tôi đi về/hướng đến bất cứ nơi nào mà tôi muốn. Khi đó, tôi bắt đầu diễn cho mọi người nhìn. Tôi diễn và soi xét mọi phản ứng nếu có của họ. Giống như việc theo dõi một cách chăm chú, ngưỡng mộ, không chút dè chừng những phương trình hóa học mà được trình diễn thực nghiệm ngay tận sát mắt. Nó hồi hộp, ẩn chứa bất ngờ và đau đớn y như khi tôi vô tình thở mạnh vào một đám ni-tơ tri-i-ốt-đít để rồi bị bay mất cái chóp mũi của mình ngay sau đó vậy..

 

Vào một buổi chiều nắng đơm ngoài bậc cửa, tôi bảo Hân: “Em có biết là em đẹp lắm không hử Hân?”. Nhưng có vẻ lời nói đó không khiến em quan tâm cho lắm; em chẳng đáp lại, mà hình như cũng có thì phải, em có mấp máy môi rì rào mấy từ ngữ lẫn vào tiếng gió trào qua khe cửa sổ không đóng chặt, đúng vào khoảnh khắc tôi hết kiên nhẫn chờ đợi câu tiếp chuyện của em mà ngoảnh mặt đi, thế nên là tôi chẳng nghe rõ hay lưu tâm gì cả. Hình ảnh khuôn mặt em đang đau đáu với những đường cọ dài, chốc chốc cứ thập thò lấp lánh sau chiếc giá vẽ cũng chỉ vội sượt qua ý nghĩ nào đó của tôi rồi biến mất. Thực ra bất kể khi nào em bộc lộ niềm say mê của mình; khi em ăn, khi em uống, khi em đứng trên vỉa hè, khi em chỉnh từng ly váy cho khoảng cách giữa chúng đạt độ hoàn hảo mới thôi, khi em khắc họa người ta trên lớp giấy can-sông âm ẩm toàn là màu bùn đất với màu than đá, còn tóc họ thì có màu như thứ tảo đỏ chết trên những rặng san hô ngoài biển ấm, khi em chìm vào một bức ảnh phim ố màu thời gian; thì em trở nên tuyệt đẹp hơn hết thảy. “Hân, chứ em tự thấy mình đẹp nhất ở điểm gì?”. “Là tâm hồn anh ạ.”. Nắng cứ ngả đều ra khắp sân trường, đổ lên cột đá. Tôi rời bậc thềm đi dạo với lon nước đã thôi sủi tăm trên tay. Hân đang mải tìm tuýp màu nước đâu đấy; còn tôi thì chợt thấy chán ghét mình da diết.

 

Bên cạnh thế giới tôi sống và tôi biết, là những thế giới tôi không biết và những thế giới tôi quên khuấy. Tôi xuống xe, gác chân chống. Chẳng thể nhịn hơn. Đám hoa xuyến chi bên đường trở thành nơi tòm tem công cộng bất đắc dĩ của tôi. Trong lúc tôi thả ga thì mấy cánh bướm trắng vẫn dập dờn chẳng biết sợ. Tôi để ý đến chúng từ nãy kể từ khi rẽ vào lối này, tôi cứ nghĩ chúng đã tuyệt chủng từ thời xửa xưa. Nhưng rốt cuộc chỉ là thế giới thành phố đã mất dần đi nhiều thứ mà thôi. Tôi ngồi bệt lên thành cầu, có con rạch nhỏ lắt léo dẫn nước bên dưới, ăn bánh quy tẩm đường tôi mang theo trong ba-lô và uống một ngụm nước nhỏ. Tôi chẳng biết nói gì về đám trẻ con hồ hởi đã đón chào mình ở đầu chỗ ngoặt rồi. Lũ nhóc tỳ tưởng tôi là người ngoại quốc gì đó, cứ xí xớn ra đập, bám tay, “hi.”, “hello, how you.” đủ kiểu. Có đứa con gái còn trịnh trọng “good morning vietnam” khiến tôi ngẩn ngơ mãi đến tận ráng chiều. Tôi lấy sổ, bút, kiếm một trang trắng, vẽ ra hình lá cờ. Tôi họa duy nhất một hình tròn trên lá cờ, rồi sột soạt tô gần kín nó bằng nước mực Iroshizuku thần thánh của mình. Tôi giơ ra trước mặt chúng, ‘điềm đạm’ nói, “the sun. Sun”, tôi chỉ; tôi còn trỏ ngược lại cả mặt trời đang treo như quả đèn nê-ông sáng chói trên kia: “sun”. “Japan. I’m. japan.”. Tôi vừa gắng nói, vừa nguệch ngoạc thêm dòng chữ y thế dưới lá cờ; sau rốt khi hoàn thành thì tươi cười giựt trang giấy ra khỏi phần gáy lò xo và đưa cho đứa lớn nhất ở đấy: “good morning vietnam”. Tôi chỉ tiếc mình đã không có bịch kẹo nào.. Tôi tư lự một mình dưới nắng chiều chói chang, chuyển hướng băn khoăn ngẫm nghĩ không biết khi nào làng quê Việt Nam sẽ không còn những lứa trẻ con da ngăm, loắt choắt, mắt láy như hột nhãn ấy nữa. Chúng sẽ ra sao và trở thành gì khi lớn lên. Những ngày sau này, chúng có như bố mẹ, anh chị chúng, tiếp tục ném đầy những túi ni-lông rác ra bờ nước này nữa không? Thế giới làng quê rồi sẽ chất đầy những bãi rác thải dân sinh. Tôi hớp nốt một ngụm nước to, vặn chặt lại nắp bình, gá vào gióng xe dưới..

Long

I felt that I was old.
But heart still quickly beats as she touches love.
Love is everywhere;
Is there, is here, growing up as long as my hair can be,
So much beautiful like your smile you gave to me.

You’re young, ‘neath the stars but above the waving leaves on the top of woods.
Always be the furthest horizon I wanna paint.
I wanna draw some lines and a circle,
And colorize ’em with red, orange, yellow and violet.
A piece of poem I will make aside.
Drops of rainfall will blur your eyes.
Faces will go evanescing behind forgotten walls.
Figures will be engraved into ghostly winds.
Voices will melt like southern ices.
But colors of memories last forever.
And strokes of love round ever.
Smoothly as sands.
Glossily as bubbles.
In the sunbeam.

Những gì đằng sau nỗi buồn

Nếu như em đã hỏi, thì anh sẽ trả lời là chẳng bao giờ.

_________________

Ban đầu cứ định đặt tiêu đề là “Những gì đằng sau niềm vui”. Vậy là một điều hiển nhiên rõ ràng – thứ câu chữ nền nếp phân li đối nghĩa ấy, rồi sẽ nhanh chóng dẫn dắt thiên hạ nghĩ rằng: “những gì” được viết ra trong này, hẳn là mang giai điệu của một bài thánh ca buồn – tự nhiên bủa vây lấy tâm trí. Đằng sau niềm vui ư? Còn gì ngoài nỗi buồn da diết thương cảm. Vậy là thử đổi thành “Những gì đằng sau nỗi buồn”. Đằng sau nỗi buồn? “Những gì” đó phải chăng vẫn chính là nó, nỗi buồn phiền miên man không bao giờ dứt. Đằng sau nỗi buồn? Liệu có khiến người ta muốn tận hưởng một niềm vui nào đó khôn xiết, phấn khích hơn hết thảy mọi thứ khác trên đời hay không?

_____________________________

Giá như các bạn đang sống ở một nơi xa xôi nào đấy chẳng phải Hà Nội. Vậy là mình có thể miêu tả Hà Nội bằng tất cả những từ ngữ đẹp đẽ, long lanh và bóng bẩy tồn tại mặc nhiên thành những âm vực chói lòa nơi cuống họng. Những lời lẽ cứ thế thỏa sức tôn tạo, ngụy trang nên một lớp sơn với những mảng màu sắc phẳng lặng, hài hòa, ấm áp, nhưng cũng có khi sáng loáng, lung linh, tráng lệ đến khôn cùng, bao phủ khắp các con phố ngập ánh đèn nê-ông vàng lịm buổi tối, thổi bay đám bụi khói đông đúc ồn ào, nhượng lại vẻ thênh thang hút tầm mắt cho đường sá và những cơn gió mùa đông tha hồ quẩn quanh tìm kiếm một mối tình còn hoài năm giấu kín. Có thể khoa trương rằng Hà Nội chẳng khác gì Pa-ri hào hoa. Có thể gian dối rằng Hà Nội cũng có một cái tháp Ép-phen lộng lẫy khoe dáng kiêu kỳ đâu đó. Có thể bóng gió rằng bờ sông Tô Lịch còn tuyệt vời hơn dải sông Xen thơ mộng, êm thắm, mỗi khi dáng chiều ngả rơi trên cả thành phố. Nhưng rồi lại chợt nhớ ra. Như một điều tất yếu chịu ảnh hưởng bởi kỷ nguyên thông tin vốn đang oằn mình cố len sâu vào từng hang cùng ngõ hẻm, thì cho dù có là một kẻ xa lạ ở tận chân trời góc biển, hiển nhiên vẫn luôn có cơ may biết mọi điều về Hà Nội còn hơn cả mình ấy chứ. Hơn đến nỗi nếu ở Hà Nội có một cái tháp Ép-phen cỡ nho nhỏ thôi, kẻ đó cũng hoàn toàn có thể biết rõ ràng rành mạch từng mối hàn, từng đoạn ghép có bao nhiêu cái đinh tán, từng vết han gỉ nắng mưa thế nào. Ôi, chỉ nghĩ đến đấy thôi mà đã thấy bản thân mình bất chợt xa lạ với Hà Nội biết bao nhiêu. Lòng nhộn nhạo và chỉ muốn ôm Hà Nội thuần túy lấy một cái. Những từ ngữ đẹp đẽ, long lanh muốn nói ra ư? Ta cứ chất phác như đám sương mờ, và mặc cho những kẻ rình mò say sưa tự mình lần đường rẽ lối lấy thôi.

_____________________

Mình đã từng đọc ở trong một cuốn sách, là tuyển tập tản văn chứ không phải là tiểu thuyết, rằng tận cùng tất cả là cái chết. Tột cùng tất cả, là cái chết. Những thứ chất chứa sự sống, cứ qua một chu kỳ, sau khoảng thời gian đằng đẵng nhớ mong, lại quay về nơi chốn mà mọi điều tất yếu trở nên vĩnh hằng. Từ con sâu, cái kiến, cho đến tất cả chúng ta, đến tất cả những bông hoa phớt tím nở li ti đan xen qua kẽ những lứa cỏ xanh phùn mùa cũ; tất cả rồi sẽ cùng nhau úa tàn một cách bí ẩn. Ngay cả những gì vô tri vô giác như viên sỏi, hòn đá, cũng phôi pha thân hình theo cát bụi. Ngay cả mặt trời nắng chiếu đỏ lòa trên kia rồi sẽ đến một ngày lụn bại, hóa thành một khối tro tàn hiểm độc, lớn xác và cô độc. Ngay cả những đám mây rồi sẽ đôi lần mất hút khỏi bầu trời xanh thẳm cao vợi. Tất cả mọi vật trên thế gian đều sống, dù nham nhở hay phẳng lì, để rồi rốt cuộc cũng cùng nhau đi đến giây phút tận cùng là cái chết. Nhưng như một mệnh đề vẫn cần phải chứng minh, mình vẫn luôn tự hỏi tận cùng tất cả có phải là cái chết? Cái chết có vẻ siêu nhiên gì mà kết thúc được tất cả như vậy? Chưa từng có ai đi đến giây phút tận cùng ấy, đặt một bước chân quay lại, và nói. Nói ra hết thảy những điều mà người ta muốn biết. Thổ lộ những bí mật đen tối nhất thế gian. Trút hết mối nghi ngờ vô biên không đứt đoạn. Về cái chết. Về những gì đằng sau cái chết. Nếu có. Hãy hóm hỉnh. Và nói về nó như một cuộc phiêu lưu kỳ vĩ nhất trong vũ trụ bao la này. Đừng ngại ngần gian dối một sự thật muôn phần tốt đẹp đến thế chứ.

_____________________

Bất giác lặng nghe hơi thở của cuộc sống.. Nghe sao mà quen. Cái cụm “hơi thở của cuộc sống” ý. Người ta dùng hoài, như một loại chiêm nghiệm, và cần phải chiêm nghiệm, một cách lẩm rẩm và thì thầm như khi học bài học thuộc lòng, thật nhiều nhiều, thì người ta mới dám thốt ra chính xác cái điều tội lỗi ấy; nếu không sẽ rơi vào tình trạng ngắc ngứ không thoải mái. Vậy hóa ra hơi thở của cuộc sống, là một loại tội lỗi? Mình cho là vậy. Thì thầm đi đôi với lén lút mà; lén lút lại hoàn toàn cặp đôi với tội lỗi ngay ở những liên tưởng đầu tiên mà người ta có thể nghĩ. Nó có ghê gớm không vậy? Có chứ. Những gì đại diện cho – hoặc thực hiện theo – phương cách thì thầm hay lén lút rõ ràng là đều ẩn chứa nỗi ghê gớm, tiềm tàng những hệ lụy dài đằng đẵng ta chẳng thể nào ngờ. Hơi thở của cuộc sống đang dần trở thành căn bệnh hú họa của một xã hội rảnh rang đang ngày càng lún sâu vào vực thẳm nghệ thuật vô chiều hướng. Căn bệnh đang lây nhiễm cho ngay cả ta, người lúc nào cũng rảnh rang nhòm ngó những hạt bụi, những viên si-li-cát óng ánh sắc lẻm li ti đính đầy trên những luống gió ban trưa. Thực tại nghiệt ngã nóng hổi chợt làm dòng suy nghĩ xoắn lại, và rớt. Cái gì đang rớt ra ư, ta chẳng thể định nghĩa nổi. Hơi thở của cuộc sống? Không phải, là suy nghĩ, nếu hiểu đúng nghĩa một cách trừu tượng. Từng giọt. Từng giọt. Ta cần cái gì đó để hứng? Không cần. Suy nghĩ của ta đang rơi rớt vô chiều hướng. Và cứ mặc nó đi. Mặc cho nguồn cội của căn bệnh mang tên cuộc sống tuôn trào.

________________________

Nếu như em đã hỏi, thì anh sẽ trả lời là chẳng bao giờ, hay đại loại là chẳng biết đến khi nào. Thời gian là một lớp nhám. Có người muốn nó trong suốt phẳng lì trơn tuột. Có người muốn nó sần sùi thô ráp và bụi bặm. Nhưng đó chỉ là viễn cảnh mà tạo hóa bị bóp méo mông lung bởi những nghệ nhân sảnh sỏi. Vượt lên trên cái viễn cảnh đấy, ở một góc độ hiện thực dù là tàn nhẫn, kể cả thời gian có là một nghệ nhân thành thục điêu luyện đạt độ siêu nhiên vượt bậc, thì nó cũng chẳng thể lượm đâu ra biệt tài gì trong việc gây đôi ba hiềm khích nhỏ nhoi lên quá khứ hay lên nỗi nhớ cả. Những gì tồn tại vẫn cứ tồn tại và ủ ê suốt năm tháng. Những thân cây trơ hốc hứng mưa ngập đầy thân rỗng. Những lá mơn mởn xanh vỗ về cưng chịu đám chồi non nấp hoài ngượng nghịu. Mùa lúa đã qua; cánh đồng ngập nước; những thân rạ phạt ngang nhuốm đất xổi bật rễ cháy đen. Màng bọt bèo phì nhiêu béo ngậy leo lét hắt sáng trong đục. Làng xóm quê hương muôn trùng nhỏ bé. Lớp lớp hiu hắt bài ca. Cửa sổ phai ánh nhòa. Đường đi vội. Em đã ở đầu. Chẳng thiết đến nơi. Mùa đông đang khác. Tháng hai đi, tháng ba đến, bỏ quên mưa phùn thấm ướt những con phố ngoài khơi.

___________________________

Ta bước qua những ngày đông dạn dĩ,
Và tự hỏi có mang chúng theo cùng..
Rồi điều gì sẽ đến khi mùa thu quay gót:
Những phố buồn sẽ vẫn làm mờ đắm con tim?

Ta lặng yên khi tháng Ba vừa đến,
Giấu nét cười sau làn mưa bụi bay.
Đem yêu thương hóa cơn mơ dài che nỗi nhớ
Vùi muộn phiền bên lối hè quen lắng sương đêm.

Separation

You step like you stepped
Far away and forever
Dreams and separations
Turning right, turning left
On the endless circle road
Of a thousand miles in love

I’ve got a perfect sign of hope
But it don’t lead to anywhere I know
I go. I go. Til’ leaves fall yellow
Then I take rest in the rear of peace
Where a river bleeds out its hurt
When the silence swallows all night’s cries

Thứ 7

Thứ 7 ngày phiêu diêu
Ta nhớ em thật nhiều
Nhớ ngày nào nắng chiếu
Bên em lòng liêu xiêu

Thứ 7 ngày còn yêu
Còn tang và còn điếu
Còn bao điều thấy thiếu
Còn muốn nói mà kiêu

Giữ mãi trong lòng ý
Chẳng chịu nói ra đi
Rồi buồn, rồi thấy chán
Rồi ngậm ngùi trên mi

Thứ 7 ngày điện li
Của trời và của đất
Của con tim, trí óc
Chia hai lối giận, thương

Thứ 7 ngày vấn vương
Ngày gió thổi trên đường
Lướt tóc em thật khẽ
Làm lòng ta chợt ghen

Thứ 7 này dần quen
Với chút buồn còn lại
Theo mùa thu vàng mãi
Nỗi cô đơn còn hoài.

The ending day of the world 3 (or “We’ll never know”)

If you read the part 1 and 2, then you should be happy now, ‘cause this is part 3 from series of mine: {The ending day of the world}.

You could read old parts (in Vietnamese) at:
– Part 1: The ending day of the world (1)
– Part 2: The ending day of the world 2 (or “Never-ending stories”)

Glad to write this in English. But that’s no problem. I’m practicing my ability itself.

***

It’s so long from the first time when I wrote `your` name softly on a white paper, smiling as if it (called “love”) would never happen to me once again – specially that if it were caused by `you`. “Ooh, it’s just something.. o